Coördinatrice Tineke Van Engeland van het Netwerk Bewust Verbruiken is één van de pioniers van Plan C. Zij waakt er mee over dat de vzw zich niet enkel richt op bedrijven en de link met de consument niet verliest. ‘De belangrijkste uitdaging voor de toekomst is om de manier waarop we consumeren te veranderen’.

Wat is uw rol binnen Plan C ?

We zijn een stichtend lid van de vzw, maar zitten niet in de Raad van Bestuur. We beschouwen het als onze rol om de aandacht te vestigen op de consument zodat Plan C niet enkel een technologisch verhaal is van bedrijven maar ook een softere, maatschappelijke component heeft. Plan C zit nogal verankerd in de ondernemershoek; toch blijft het belangrijk om ook andere perspectieven niet uit het oog te verliezen. De mensen moeten mee zijn. We hebben immers ook gedragsverandering nodig. Duurzaam materiaalbeheer kan je enerzijds benaderen vanuit de kant van de bedrijven: minder materialen gebruiken of efficiëntere, nieuwe producten op de markt brengen. Maar er is ook een belangrijke rol weggelegd voor de consument. Die kan bijvoorbeeld dingen gaan delen, uitlenen of ruilen waardoor er geen nieuwe producten meer nodig zijn.

Staat dat niet haaks op de belangen van de ondernemers?

Het veronderstelt een andere manier van kijken naar de traditionele relatie tussen consument, verkoper en producent. He inbrengen van het dienstenverhaal is voor ons een van de interessantste en meest vernieuwende piste. De werking van het Netwerk Bewust Verbruiken is opgedeeld in consuminderen en consumanderen. Enerzijds minder verbruiken, minder materialen, energie, water, etc., en anderzijds anders kopen, kiezen voor duurzame producten. We bereiden momenteel een campagne voor rond consudelen, zoals bijvoorbeeld het autodelen, Letsen of kledingruil. Die initiatieven willen we in de verf zetten. Rond dergelijke thema’s kan ook worden samengewerkt met een nieuw soort bedrijven en Plan C kan daar een goede rol in spelen. We moeten overgaan naar meer diensten in plaats van de focus te leggen op productie. En die overgang zijn we in Vlaanderen ook aan het maken.

Is de publieke opinie er klaar voor?

Dat is de laatste jaren fel verbeterd. Ik denk dat de mensen steeds meer die urgentie beseffen. De tijdsgeest is er. Eigenlijk heeft de financiële crisis daarbij geholpen. De mensen voelen dat verandering nodig is. Ze hebben minder financiële mogelijkheden en zoeken naar nieuwe manieren om hun welvaart te verbeteren. Dan krijgen initiatieven rond delen en ruilen plots veel meer aandacht. De grote massa moet wel nog volgen. Dat iedereen die omschakeling maakt is een grote uitdaging. Het vergt een heel nieuwe ingesteldheid. Nu consumeren mensen goederen in de traditionele zin, omdat ze denken zo gelukkig te worden. Ze vinden plezier in nieuwe dingen kopen, oude weggooien en weer nieuwe kopen. Verbruiken bepaalt ook onze identiteit. Dat moet vervangen worden door iets nieuws: genieten van producten op een andere manier, door creatief te zijn, producten te delen en te hergebruiken. Als we naar zo’n duurzame en delende samenleving kunnen, heeft dat meteen ook een interessante ecologische component. Wat men vaak vergeet is dat het verhaal van minderen eigenlijk een positief verhaal is. Als je minder geld uitgeeft heb je er ook minder nodig, moet je minder werken en heb je meer tijd voor andere dingen, die echt gelukkig maken.

Al zal het allicht niet makkelijk zijn om die verandering te verwezenlijken.

Het feit dat Plan C bestaat is al een stap in de goeie richting, maar we zijn er nog lang niet. Kijk maar naar het mobiliteitsprobleem, de heerschappij van koning auto en onze ruimtelijke ordening. De manier waarop onze woningen beslag leggen op de open ruimte is totaal niet duurzaam. Ze staan superversnipperd en zijn bovendien weinig of niet energiezuinig. Al is ook daar wel stilaan wat aan het bewegen.

Meer info: 

• http://www.bewustverbruiken.be/

Het bericht “Consumanderen, consuminderen en consudelen” verscheen eerst op Plan C.