Begin augustus werd in San Francisco Peers.Org in de steigers gezet, een organisatie die de ambitie heeft om de ‘deeleconomie’ wereldwijd te ondersteunen. Het werken onder ‘gelijken’ of ‘peers’ zit in hun naam en in het hart van de beweging. Bent u ook een ‘peer’? Walter Tempst en Elmar Willems geven in deze gastblog een introductie.

Volgens de opvattingen van de nieuwe deeleconomie, is iedereen een ‘peer’. Het gaat niet over die welgevormde vrucht, maar de mens als ‘gelijke’ in (sociale) netwerken. Het Engelse ‘peer-to-peer’ drukt dit uit en verwijst naar een mens- of community-gedreven economie met een nieuw ‘sociaal contract’.  Het plaatst mensen in een nieuwe, constructieve relatie tegenover elkaar. In de plaats van het ongelijke gevecht tegen een ‘regime’ worden individuen – als ‘gelijken’ en tegelijk rijk in verscheidenheid – gedreven door een simpele vraag: “Wat kunnen we samen bereiken?”.  Dat is goed, want er worden alternatieven gecreëerd vóór verandering,  en het is veel slimmer dan vechten tégen iets.  Die bypass om maatschappelijke problemen op te lossen wordt mogelijk door nieuwe instrumenten, technologie en organisatiestrategieën.

Peers.Org en hun doel

Bij Peers geloven ze rotsvast dat ‘delen’ het verhaal is dat een verschil kan maken, zeg maar: hoe de economie in de 21^ste eeuw zou moeten werken.  Natalie Foster, CEO en mede-oprichter van Peers: “The sharing economy is helping us pay the bills, work flexible hours, meet new people or spend more time with our families. We believe that by sharing what we already have – like cars, homes, skills and time – everyone benefits in the process. We think it’s how the 21st century economy should work, so we’re coming together to grow, mainstream and protect the sharing economy”.

“We’re moving from a world where we’re organized around ownership to one organized around access to assets.”
— Lisa Gansky, Auteur van ‘The Mesh’

Peers bouwt verder op iets heel bijzonders, namelijk dat ‘delen’ een diep engagement van individuen inhoudt. Het is leuk en het voorziet in onze behoeften met wederzijds voordeel voor alle betrokkenen. Het is uitzonderlijk dat een beweging zo’n sterke combinatie kent van persoonlijke, psychologische en economische ‘drivers’ . Bovendien is ‘delen’ ook een dringende noodzaak wegens oprukkende armoede, de uitputting en beschikbaarheid van grondstoffen, en de toegang tot diensten en producten. De deeleconomie is dan een aantrekkelijk strategie omdat het deze maatschappelijke uitdagingen tegelijk aanpakt en daarmee ook nog eens de lokale economie versterkt.

Bekijk hier een video voor een introductie op de deeleconomie:

Hindernissen

De zoektocht naar opportuniteiten om te delen is nog maar pas begonnen en verschillende hindernissen moeten nog worden weggewerkt. Peers is ervan overtuigd dat, als de juiste ondersteuning wordt gegeven, alle betrokkenen in de deeleconomie meer bereiken door samen te werken, over communities-steden-regio’s heen, wereldwijd dus. De kern van Peers’ ‘theory of change’  is het ondersteunen van de deeleconomie door het ‘beschermen’, ‘laten groeien’ en ‘mainstreamen’ van de deeleconomie. “You first need to change culture, behaviors and politics before changing the economy. It won’t happen overnight but it’s a big audacious goal that we get fired up about every day”,  voegt Natalie Foster eraan toe.

Peers van peers.org

‘Connecting the Collaborative Economy’ is ook de missie van andere bewegingen en organisaties zoals OuiShare, Shareable en The People Who Share. Peers zal actief met deze organisaties samenwerken, maar het verschil zit in het feit dat ze zich niet tot enkele regio’s of landen zal beperken, maar de ambitie heeft om de hele wereld als hun actieterrein te zien.

Leden, partners, ambassadeurs, en ‘champions’

De leden of ‘peers’ staan centraal bij Peers. Partners zijn organisaties en start-ups in de deeleconomie zoals Airbnb, Lyft en vele anderen. Ze brengen Peers bij hun leden onder de aandacht en werken mee aan het beschermen, laten groeien en mainstreamen van de deeleconomie.

De meest invloedrijke opiniemakers wereldwijd, zoals Lisa Gansky (Auteur ‘The Mesh. Why The Future of Business Is Sharing’), Rachel Botsman (Auteur ‘What’s Mine Is Yours. How Collaborative Consumption is Changing the Way We Live’), Antonin Leonard (medeoprichter OuiShare), Neal Goreflo (Shareable),  geven Peers extra ruggensteun. ‘Champions’ zijn stichtingen en individuen die Peers financieel of strategisch ondersteunen.

Bent u ook een ‘peer’?

Bent u ook een ‘peer’? Wij meldden ons al bij de eerste 7.000 leden van Peers. Walter startte zijn eerste eigen experiment in Gent, door beschikbare ruimte in zijn huis te delen met jonge designers.  Elmar was mede-initiatiefnemer van LETS Mechelen.

Walter Tempst en Elmar Willems

Walter Tempst @wtempst – Walter Tempst is innovatieadviseur bij de OVAM en bestuurder bij Plan C
Elmar Willems @elmarwillems – Elmar Willems is beleidsmedewerker bij de OVAM

Bronnen:

• Definitie van “Peers”
• Interview met medeoprichter en directeur Natalie Foster van Peers.org
• De Deeleconomie, infografiekenbonanza 

Het bericht Nieuwe Peers.org ondersteunt wereldwijd de deeleconomie verscheen eerst op Plan C.

Er circuleren een aantal verschillende definities over wat peer-to-peer is. Michel Bauwens’ peer-to-peer foundation definieert peer-to-peer systemen als volgt:

Een peer-to-peer systeem is een sociaal-economisch systeem waarbij een individu een transactie kan aangaan met dat systeem.

Als voorbeeld hiervoor neemt Michel Bauwens het concept van couchsurfing. Ik kan als individu gebruik maken van het systeem als ik op zoek ben naar een kamer, maar ben hierdoor niet verplicht om ook zelf mijn huis ter beschikking van het systeem te stellen. Op deze manier komen we tot een soort “communal shareholding’, een gemeenschappelijk aandeelhouderschap waarbij elke deelnemer kan genieten van de voordelen die het systeem met zich meebrengt. Of zoals Michel Bauwens het verwoordde: “Give a brick, get a house”.

Vier soorten peer-to-peer systemen

Dat we richting een peer-to-peer economie evolueren staat volgens Michel Bauwens buiten kijf. De uitkomst van deze evolutie is echter nog koffiedik kijken. “Je kan het vergelijken met de uitvinding van de boekdrukkunst. Niemand wist wat het gevolg van deze uitvinding ging zijn, maar iedereen wist dat het voor een mondiale revolutie zou zorgen. Volgens mij is de impact van peer-to-peer hiermee te vergelijken.” Aldus Michel Bauwens. Hoewel de uitkomst van deze revolutie nog op zich laat wachten, zijn we toch al in staat om een aantal duidelijke patronen te herkennen via onderstaande grafiek:

Netarchisch kapitalisme

Een goed voorbeeld van netarchisch kapitalisme is Facebook. De bedoeling van Facebook is de peer-to-peer dynamiek van de gebruikers om te zetten in ruilwaarde voor de aandeelhouders. Om die reden kunnen we Facebook als een duidelijk winstgedreven systeem omschrijven. Dit systeem is duidelijk een peer-to-peer systeem omdat gebruikers er gratis gebruik van kunnen maken. Je kan Facebook gebruiken hoe jij dat wil en bent tot niets verplicht binnen het systeem. Het centrale aspect zit hem er in dat je als gebruiker niet betrokken wordt in het ontwerp van het platform én dat je niets te zeggen hebt over de privé data die je ter beschikking stelt op het platform.
Er is steeds een zekere tweestrijd verscholen in dergelijke systemen. Langs de ene kant krijgt de gebruiker de mogelijkheid om gratis van een bepaalde dienst gebruik te maken, langs de andere kant wordt de waarde van het systeem bepaalt door de gebruikers, die er niet voor betaald worden, een systeem waarop veel freemium-modellen gebaseerd zijn.

Verspreid kapitalisme

Verspreid kapitalisme of persoonlijk kapitalisme bestaat uit systemen gebaseerd op individuele kapitaaltransacties zonder monopolievorming. Het merendeel van de peer-to-peer marktplaatsen (vb. Ebay) zijn een vorm van verspreid kapitalisme. Gebruikers kunnen gebruik maken van het systeem om zichzelf te verrijken. Ook de online munt Bitcoin kan gezien worden als een vorm van verspreid kapitalisme.
De manier waarop een verspreid kapitalistisch systeem zich ontwikkelt, hangt af van de intentie van de gebruiker ervan. Zo kan Airbnb door een werkloze gebruikt worden om het wegvallen van zijn inkomen deels te compenseren, maar eveneens door een huisjesmelker die op die manier meer geld kan ontvangen dan via traditionele verhuurkanalen.

Global commons

Een global commons-systeem is een systeem dat op een centrale plaats georganiseerd wordt maar met als doel de gebruikers in staat te stellen van de diensten gebruik te maken. Een goed voorbeeld hiervan is Couchsurfing. De waarde van het systeem wordt gegenereerd door de gebruikers, en output van het systeem staat ook ten dienste van de gebruikers (niet per se dezelfde gebruikers). Couchsurfing is wat Michel Bauwens omschrijft als een globaal-lokaal systeem. Het systeem is wereldwijd universeel, maar de output is erg lokaal gericht.

Lokale veerkracht

In het laatste kwadrant vinden we decentrale doelgedreven systemen terug. Deze systemen bevinden zich traditioneel in de transitie-sfeer. Voorbeelden van deze systemen zijn zaken als stadslandbouwgroepen, buurttuinen, alternatieve (lokale) munten of collectieve aankoopsgroepen. Het doel van deze systemen is het uitbouwen van een veerkrachtige lokale gemeenschap.

Hybride peer-to-peer modellen

Volgens Michel Bauwens kan peer-to-peer in deze vier vormen (of een mix ervan) voorkomen. Hoewel de uitkomst van de peer-to-peer revolutie nog niet vaststaat, meent Michel Bauwens al een duidelijke tendens te herkennen richting decentrale systemen die zich op lokaal niveau manifesteren maar een globale impact inhouden (in principe een mengvorm van global commons met lokale veerkracht).

Eén van de belangrijke uitdagingen waar de peer-to-peer modellen mee te maken hebben, is hoe zij zich kunnen ontplooien binnen het bestaande economisch kader. Vooral peer-to-peer initiatieven, zoals peer-to-peer product design, die kunnen bijdragen tot meer duurzaamheid in het algemeen en duurzaam materialenbeheer in het bijzonder botsen met de realiteit van traditionele businessmodellen. Product-dienst gebaseerde business modellen bieden misschien een uitweg: lees hier onze analyse.

De lezing van Michel Bauwens kan je hier integraal herbekijken.

Het bericht Wat is de peer-to-peer economie? verscheen eerst op Plan C.

Initiatieven als autodelen, couchsurfing, kledingruil en tal van varianten komen overal massaal op. Met de onlangs gelanceerde website www.gedeelddoor.be bundelt Netwerk Bewust Verbruiken de meer dan bestaande 170 ruil- en deelinitiatieven in Vlaanderen en Brussel. Want delen is het nieuwe hebben.

Toegang tot in plaats van bezit

Het concept ‘collaborative consumption‘ – gezamenlijke consumptie – is overal aan een opmars bezig. Burgers komen via lenen, ruilen, delen, huren op een andere manier in het bezit van spullen of diensten. Toegang hebben tot (en het gebruik van) een product wordt op die manier belangrijker en waardevoller dan het product zelf bezitten. Gedeeld:Door geeft een overzicht over alles wat leeft rond consudelen in Vlaanderen. En dat aanbod blijkt heel divers.

Van voeding tot reizen

Hoofdrubrieken op www.gedeelddoor.be zijn Voeding, Wonen, Werk, Mobiliteit, Reizen, Kennen & Kunnen, Goederen & Diensten, Economische modellen en Free Culture. Bij Voeding valt Thuisafgehaald.be op, een concept waarbij je overschotten van maaltijden doorverkoopt aan inwoners uit je buurt. Fablabs zijn dan weer coöperatieve werkplaatsen, waar uitvinders en ontwikkelaars gebruik kunnen maken van een gezamenlijke infrastructuur. Ook weggeefwinkels kennen een opmars. Dat zijn ontmoetingspunten waar je spullen die je niet meer gebruikt heen kan brengen. Iedereen mag de spullen van anderen gratis mee naar huis nemen.

Over Gedeeld:Door

Gedeelddoor.be is een spin-off van de Franstalige website ouishare.be, opgezet door het Franstalige Gsara en onderhouden door écoconso. De Nederlandstalige versie kwam tot stand dankzij Netwerk Bewust Verbruiken, met steun van het Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer. De website maakt deel uit van een breder project rond consudelen, waarvoor Netwerk Bewust Verbruiken samenwerkt met Bond Beter Leefmilieu. Later dit jaar vinden in Vlaanderen extra activiteiten rond het thema plaats, waaronder een groot deelevenement in Gent op 22 september 2013.

Dit is een guestblog van An Kokken van www.bewustverbruiken.be

Het bericht Deeleconomie: van consument naar co-sument verscheen eerst op Plan C.

Op verschillende bedrijventerreinen in West-Vlaanderen worden projecten uitgevoerd die kaderen binnen de call Bedrijventerreinmanagement van het Agentschap Ondernemen (juni 2010). Hierbij zijn zowel de terreinbeheerders, de lokale overheden, als de bedrijven zelf betrokken. Vaak is een parkmanager de drijvende kracht binnen die projecten. De POM West-Vlaanderen ondersteunt met het EHBTM project (Eerste Hulp bij Bedrijventerreinmanagement) de verschillende projecten. De oprichting van een bedrijventerreinvereniging wordt gefaciliteerd, er is ondersteuning bij een waaier van duurzame acties, en er wordt ervaringsuitwisseling georganiseerd tussen de verschillende bedrijventerreinen.

In dit kader organiseerde de POM West-Vlaanderen op 19 april een korte EHBTM-workshop  ’Delen is het nieuwe hebben’. Doelgroep bij deze workshop waren de parkmanagers, die allen zeer nauw betrokken zijn bij het respectievelijke terrein. Na een korte toelichting over het Vlaams Materialenprogramma kwamen drie sprekers aan bod die een concrete tool voorstelden waarbij het delen van materiaal/diensten op een bedrijventerrein mogelijk wordt.

Hanke Mauser van Floow2 (foto) bracht een bevlogen pleidooi voor de omschakeling van het ‘hebben-denken’ naar ‘delen-denken’.  De business-to-business marktplaats waarop bedrijven en instellingen materieel, maar ook kennis en kunde van medewerkers onderling kunnen delen (huren/verhuren) werd hierbij toegelicht. Het publiek was duidelijk geboeid en nieuwsgierig naar de toepassing op een bedrijventerrein.

Véronique De Kinder van de POM West-Vlaanderen gaf toelichting bij de nieuwe tool ‘vergaderen in West-Vlaanderen’, ontwikkeld door de POM in het kader van Actie voor Starters. Er werd een blik achter de schermen van deze toepassing gegund, om een realistisch beeld te geven van dergelijk initiatief. De vraag kwam algauw van uit het publiek wie allemaal vergaderzalen zou kunnen toevoegen aan deze site.

Als laatste spreker bracht Angelo Meuleman het verhaal van Taxistop met zijn vele initiatieven. Hoofdbrok was de praktische uitwerking van carpoolen op een bedrijventerrein. Er waren heel wat vragen naar hoe men werknemers kan motiveren – carpoolen wordt al langer gepromoot maar de drempel blijft hoog. Taxistop heeft recent een fiscale tool ontwikkeld waarmee de bedrijven actief ondersteund worden bij de implementatie van hun carpoolbeleid. Uit de geanimeerde vragen bleek duidelijk dat hier nog heel wat onwetendheid is bij menig fiscaal specialist.

Dit is een guestblog van Sofie Vander Plaetse van POM West-Vlaanderen.

Het bericht ‘Delen is het nieuwe hebben’ voor bedrijventerreinen verscheen eerst op Plan C.

Erg veel product-dienst combinaties focussen op een Business-to-Consumer (B2C) of Customer-to-Customer (Peer-to-Peer) aanpak. De case van FLOOW2 toont aan dat product-dienst combinaties ook toepasbaar zijn in een Business-to-Business (B2B) omgeving.

Op het gebied van delen, ruilen, lenen en huren zijn vele ogen gericht op de consumentenmarkt, maar hoe zit het eigenlijk met bedrijven en instellingen? Zijn die al klaar voor deze mind-shift? Kansen liggen er in ieder geval wel. Bijvoorbeeld in de agrarische sector, bij bouwbedrijven en ziekenhuizen, maar ook in de transport, logistiek en vastgoed blijkt veel productiecapaciteit ongebruikt en dus beschikbaar voor verhuur. Daarnaast heeft elk bedrijf en elke instelling de mogelijkheid zijn ‘eigen uitzendbureau te starten’. Personeel kan namelijk tijdelijk worden ingehuurd door andere bedrijven.  Efficiëntere inzet van deze capaciteit door materieel of personeel te verhuren aan collega-bedrijven – die het tijdelijk nodig hebben – levert reële, financiële voordelen op. Bedrijven en instellingen verhogen de bezettingsgraad van hun materieel en personeel en daarmee hun omzet. Rendement op investeringen verbetert. Het bespaart bovendien kosten, omdat we niet hoeven te investeren in extra personeel, maar hulp kunnen inhuren van collega bedrijven. Flexibiliteit en vrijheid in ondernemen worden groter.

Ook op milieuvlak zijn er duidelijke winsten te boeken. Elk bedrijf hoeft niet steeds weer zijn eigen materieel aan te kopen. Op die manier daalt het totale materiaalverbruik en dit zonder dat er moet ingeboet worden op de kwaliteit van de bedrijfsvoering.

B-2-B marktplaats

FLOOW2, een online b-2-b marktplaats, geeft bedrijven op deze manier toegang tot de deeleconomie. De onderneming identificeerde een aantal markten en sectoren – zoals zwaar materieel, gezondheidszorg, bedrijvenparken, transport & logistiek, vastgoed en theater & events – waarin veel capaciteit op overschot is. De overvloed is echter niet altijd zichtbaar. Via het platform van FLOOW2 wordt de reserves zichtbaar gemaakt, waarna de handel in capaciteit kan beginnen. Bedrijven kunnen onderling materieel, maar ook kennis en kunde van medewerkers verhuren en huren. Met dit business model maakt FLOOW2 deel uit van het ‘Circular 100 program’ geïnitieerd door de Ellen MacArthur Foundation: ‘a global alliance of 100 businesses making the transition to the circular economy’.

Delen wat je hebt wanneer je het zelf niet gebruikt, is winstgevend en draagt tegelijkertijd bij aan een meer duurzame manier van omgaan met materialen.

It’s Time to Share!

Floow2 komt haar businessmodel toelichten op het Plan C event ‘tot uw dienst’ op 26 februari te Brussel. Meer info vind je hier.

Het bericht Floow2 – Business-to-Business delen verscheen eerst op Plan C.