De Sociale Innovatiefabriek neemt een vliegende start. Op 7 oktober vond de kick-off plaats en de opkomst lag een pak hoger dan verwacht. Dat is een opsteker voor directeur Kaat Peeters die meteen de handen vol heeft. Goed moment dus om haar aan het woord te laten over sociale innovatie en wat de Sociale Innovatiefabriek en Plan C voor elkaar kunnen betekenen.

Kaat Peeters: “Met de sociale innovatiefabriek definiëren we sociale innovatie als ‘een innovatieve oplossing op een maatschappelijk belangrijke uitdaging, die resulteert in een product, dienst, organisatiemodel en/of methode’. Dat kan dus gaan van een relatief kleine, innovatieve ingreep tot een hele systeemverandering. Zolang er maar wordt ingespeeld op een maatschappelijke uitdaging want het ‘sociale’ staat centraal. We hebben het dan over thema’s zoals klimaat, armoede, verstedelijking, vergrijzing ed. Het innovatie-aspect interpreteren we heel ruim. Zo past een sterk idee dat uit het buitenland komt overgewaaid en hertaald wordt naar onze lokale context daar ook perfect in.”

Kan u een aantal voorbeelden geven van sociale innovaties?

Kaat Peeters: “Eén bijzonder project heet ‘De stem van ons geheugen’ van Koor & Stem en het Expertisecentrum Dementie. Zij stellen een aangepast repertoire en aangepaste begeleiding ter beschikking waardoor mensen met dementie liedjes van weleer kunnen zingen. Vaak is dit hetgene wat ze zich nog het langst herinneren. De heropflakkering van het geheugen via het zingen heeft waardevolle effecten.

“Een tweede voorbeeld is het project Buurtpensio(e)n waarbij senioren op innovatieve manier toegang krijgen tot essentiële dienstverlening, ook wanneer zij minder bemiddeld zijn. Via het zich zelf inzetten voor andere senioren wanneer men hier nog toe in staat is, bouwt men credits op die later kunnen opgenomen worden wanneer men hulpbehoevend wordt. Dit project gaat hiermee bepaalde uitsluitingsmechanismes tegen.”

“Het participatief en betaalbaar bouwen en wonen van de Community Land Trust is een derde voorbeeld. Zij willen een model uitbouwen die ook kansarmen toelaat een betaalbare woning te kopen en hen bovendien te laten deelnemen aan het architecturaal ontwerp. Door de bouwgrond eigendom te maken van alle bewoners van de gemeenschap wordt dit alles meer betaalbaar.”

Wie kwam er naar de kick-off van de Sociale Innovatiefabriek?

Kaat Peeters: “We waren echt blij met de enorme opkomt op onze kick off. Sociale innovatie spreekt aan, zoveel is al duidelijk. Ook de mix van aanwezigen was ideaal met vertegenwoordigers uit zowel het middenveld als de ondernemerswereld, en ook, in mindere mate, van kennisinstellingen en de overheid. Er hing heel wat energie en zelfs hoop in de lucht. Je voelde in de zaal een sterke wil om iets in beweging te brengen. Het is formidabel dat we zo’n vliegende start kunnen nemen dat voelen we ook aan de massa projectvoorstellen die we binnenkrijgen.”

Hoe ziet u de rol van de Sociale Innovatiefabriek

Kaat Peeters: “Onze rol bestaat er in de sociale entrepreneurs en innovators te begeleiden en hen te helpen hun project  te realiseren. De Sociale Innovatiefabriek beroept zich hiervoor op haar lerend netwerk. Typisch start het proces met een intake-gesprek waarbij een analyse wordt gemaakt van de sterke en zwakkere punten. Daarop maken we een suggestie voor een ‘versterkingsproces’: dat kan gaan van het deelnemen aan versterkingssessies tot het zoeken van geschikte partners. Wie begeleiding en kennis ontvangt via de fabriek, dient als tegenprestatie de eigen lessen en kennis te delen. De expertise die via de Sociale Innovatiefabriek wordt opgedaan, blijft zo een actieve rol spelen in het netwerk. Een project dat op voldoende vlakken sterk scoort begeleiden we in de richting van IWT cofinanciering, of, we helpen mee zoeken naar geschikte partners om het te realiseren.“

Moet sociaal innovatieproject winstgevend zijn?

Kaat Peeters: “Voor ons primeert de maatschappelijke impact. Het medium – of dat nu een vzw of bvba is – is van ondergeschikt belang. Wel is het belangrijk dat projecten niet te zeer subsidieafhankelijk zijn en op een duurzame manier op eigen benen kunnen functioneren. Ook daar zit een deel van onze taak bij het begeleiden van projecten.”

Hoe zie je een mogelijke wisselwerking tussen de Sociale Innovatiefabriek en Plan C?

Kaat Peeters: “We hopen via de projecten en het uitbouwen van het lerend netwerk net als Plan C meer mensen te inspireren. Wij werken heel breed op alle soorten maatschappelijke innovaties. Als een sociaal innovatieproject raakvlakken heeft met duurzaam materialenbeheer dan zullen wij automatisch bij Plan C aankloppen … en hopelijk vice versa. Maar er zijn wel meer raakvlakken. Wij vinden heel wat inspiratie bij de methodes van Plan C. Aangezien we allebei als lerend netwerk opereren, weliswaar op een ander terrein, hebben we sowieso veel van elkaar te leren. Ik denk dat we in de toekomst veel aan elkaar zullen hebben.”

Het bericht Kaat Peeters (Sociale Innovatiefabriek): “Maatschappelijke impact staat centraal” verscheen eerst op Plan C.