Volgens IT Research bureau Gartner kunnen bedrijven best beginnen experimenteren met 3D printing en rapid manufacturing, want tegen 2016 worden de 3D-printers van industrieel niveau goedkoop genoeg voor consumenten om ze in huis te halen. Wie nu de mogelijkheden al uitprobeert, “can hit the ground running” eens de hoogste kwaliteit voor ieder van ons toegankelijk wordt. Plan C anticipeert al langer op die doorbraak met haar project “iMade, lokale productie op maat” dat nu van start gaat met een eerste workshop rond duurzaam materialenbeheer.

Nieuwe loopschoenen produceren met 3D-printen biedt een kans minder materialen te gebruiken, zoals bovenstaande modellen van New Balance illustreren. Mooi, ook. Maar deze maaktechnologie laat meer toe dan een zuiniger fabricage van goederen die we nu op grote schaal fabriceren. Zoals bijvoorbeeld het integreren van massa-customisatie, de kringloopeconomie en inzetten op een lokale, sociaal ingebedde productie. Het zijn die uitdagingen die iMade, samen met 21 sterke partners, in symbiose weet te brengen. Lees hier 7 argumenten die Plan C er toe aanzetten om iMade op de sporen te zetten.

1. De digitalisering van de maakindustrie

De digitalisering van kennis is een continu proces, dat niet ophoudt bij de eenmalige overzetten van informatie op digitale dragers. De digitale informatiebronnen genereren zelf nieuwe pistes voor kennisverwerking, innovatie en ondernemerschap. Een groeiend deel van de levenscyclus van het ontwikkelen, ontwerpen, fabriceren van objecten en producten vindt plaats in een digitale omgeving. Dat luidt een tijdperk in waarin het digitale object in groeiende mate gelijk is aan het fysieke object, op de gebruikte materialen na. Het is een paradigmaverandering die in alle geledingen van de economische leven een impact heeft. Er is een systeemverandering op til die de logistieke en economisch- commerciële aspecten van de handel in producten grondig wijzigt. iMade anticipeert daarop.

2. Opkomst van de homefactory

De digitale revolutie schudt de economische realiteit dus continu door elkaar. Vandaag kan je met één druk op de knop van een digitaal ontwerp een fysiek voorwerp maken. De technologie evolueert snel. 3D-printer doet de intrede in de huiskamer. Al zijn er nog heel wat praktische hordes te nemen, de weg van de ‘Home Factory’ wordt ingeslagen. iMade formuleert een alternatief en stelt voor een Vlaams regionaal netwerk voor duurzame rapid manufacturing uit te bouwen. Op die manier kan Vlaanderen wereldwijd de eerste proeftuin worden voor nieuwe business modellen voor de productie-op-maat.

3. Long Tail Economy

Met ‘The Long Tail Economy’ beschrijft auteur Chris Anderson een groeiende cultuur en economie die evolueert van massaconsumptie en -productie van uniforme producten naar een veelheid aan nicheproducten op maat. In de traditionele economie was de grootschalige productie van bijvoorbeeld films, foto’s, kranten of tijdschriften uitsluitend een zaak van een beperkt aantal kapitaalkrachtige organisaties. De voortdurende technologische ontwikkelingen hebben er intussen voor gezorgd dat iedereen nu producten onder de aandacht kan brengen van een groot publiek. In de nieuwe economie, waarin de kosten van (virtuele) opslag en distributie verwaarloosbaar zijn geworden, wordt het mogelijk om met nicheproducten toch een belangrijke winst te behalen. een nieuwe economische reus als Amazon.com haalt 25 % van zijn omzet uit de verkoop van de ‘long tail’ van de 3,6 miljoen minst verkochte boeken. Een markt heeft enerzijds enkele producten zeer veel worden verkocht (de hits), en anderzijds zeer veel producten die weinig worden verkocht (de niches). Nu deze nicheproducten niet meer moeten strijden om schaarse “schapruimte” vinden ze makkelijker hun weg tot de markt. Eens tot volle maturiteit gekomen, zullen 3D-printing en aanverwante technologieën hetzelfde realiseren voor de maakindustrie.

4. Duurzaam Materialenbeheer en de ‘Resource Revolution’

iMade wil de nieuwe productietechnieken op een doordachte manier introduceren bij de bedrijven en consumenten in Vlaanderen, en stelt als vereiste de technologische innovatie te koppelen aan een duurzaam materialenbeheer. Duurzaam beheer van materialen is van strategisch belang. Het aantal grondstoffen en hulpbronnen is eindig. De volgende kwart eeuw worden 3 miljard nieuwe consumenten in de middenklasse verwacht. Dat impliceert een steeds versnellende race op grondstoffen en hulpbronnen. iMade wil dat Vlaanderen inzet op een slim hergebruik van materialen en hoogwaardig gesloten kringlopen en zich zo onafhankelijk als mogelijk maakt van de materialenrace om zich heen. De digitale productietechnologie laat toe lokaal producten op maat te vervaardigen, assembleren en vermarkten. In de plaats van massaproductie, wordt een maatproductie economisch haalbaar voor een heel aantal producten. Het biedt een nieuw perspectief op arbeid in de maakindustrie in een zinvolle symbiose met nieuwe technologie. De lokale productie op maat schrijft in op een cradle-to-cradle-logica.

5. Lokale productie en korte ketens


Businessmodellen die de productie-infrastructuur zo dicht mogelijk bij de klant positioneren, winnen letterlijk en figuurlijk terrein. De lokale infrastructuur laat toe om de transportkost te minimaliseren, maar zorgt bovenal voor een drastische vermindering van de transactiekost tussen producent en consument. Er treedt met de economische crisis in bepaalde segmenten een omkering op in het proces van outsourcing en delokalisatie naar landen met lagere kosten en grotere markten, wanneer niches kunnen worden bediend met aanpassing aan de lokale vraag. Dit creëert enorme opportuniteiten voor het samengaan van hightech productie en sociale economie voor dergelijke aanpassingen. Lokale productie en een korte productieketen zijn bovendien de beste garanties voor lokale tewerkstelling. In dit verband is het belangrijk te verwijzen naar het Atkins rapport, waarin aangetoond wordt dat additieve technologieën wel degelijk duurzaam kunnen zijn.

6. Hoogwaardig gesloten kringlopen

De problematiek inzake materialengebruik is strategisch belangrijk, zowel defensief: Vlaanderen voert 90 % van zijn grondstoffen in; als offensief: innovaties betreffende materialenbeheer stimuleren onze economie en geven een concrete invulling aan de vraag naar een groenere economie. Daarom kunnen innovatieve businessmodellen op basis van een additieve productietechnologie een extra concurrentieel voordeel halen indien ze een platform delen voor het beheer van de materialenkringloop. Plan C heeft met iMade een visionair model dat een infrastructuur creëert die toelaat om toepassingen voor productie-op-maat te vermenigvuldigen, zonder dat dit hoeft aanleiding te geven tot een proliferatie van materialenverbruik. Tezelfdertijd heeft de uitrol van een dergelijke infrastructuur een sterk marktcreërend effect. Eén van de vormen van die infrastructuur is een keten van dienstencentra met state-of-the-art additieve technologie, die kwaliteitsborging op alle vlakken garanderen, inbegrepen materiaalbeheer.

7. Van bedrijfsinnovatie naar systeeminnovatie


iMade is een voorbeeld van een systeeminnovatie omdat het verder gaat dan het traditionele denken. Spontaan ontstaan binnen het iMade-netwerk nieuwe relaties en samenwerkingsvormen (lead clusters). De kern van de innovatie in dit voorbeeld is de combinatie van een aantal vernieuwingen: technologische (3D-printing, slimme en hernieuwbare materialen, nieuw datamanagement), structurele (closed-loop logistiek), sociaaleconomische (arbeid en tewerkstelling) en culturele (veranderende consumentenbehoeften). Dankzij nieuwe businessmodellen vullen producenten, dienstverleners en consumenten hun behoeften op een geheel nieuwe of andere wijze in. Dat leidt tot een doorbraak die bij losstaande innovaties niet optreedt.

Het bericht 7 stevige argumenten om iMade te ontwikkelen verscheen eerst op Plan C.