Op 19 oktober maken we de winnaars van de Additive Design Challenge bekend. In de aanloop zetten we telkens één van de zeven finalisten in de kijker. We stellen je graag voor: de Monicker Watch, van Frederic Pieck en Rob Hendrickx.

DOOR FLORIS VAN CAUWELAERT (ZERONAUT)

“Er worden veel dingen 3D geprint zonder een echte bestaansreden te hebben” vinden ontwerpers Frederic Pieck en Rob Hendrickx. “Bij onze Monicker Watch gaat het ons écht om bewustmaking. Het is méér dan zomaar een polshorloge, dat toevallig geprint is. Bijvoorbeeld: een speciale chip houdt namelijk de meest essentiële medische gegevens van de drager bij,” legt Frederic uit. Niet zomaar een gadget dus, maar eentje dat levens kan redden.

“Er worden veel dingen 3D geprint zonder een echte bestaansreden te hebben”

Het ontwerpen van Monicker vroeg een totaal andere manier van denken. Het product is ontstaan door de huidige manier van massaproductie te herbekijken. “Monicker wordt on demand geprint, in een kleine oplage. Er zijn dus veel minder overschotten en er is zo goed als geen restmateriaal,” legt Rob verder uit. “We wilden zo weinig mogelijk onderdelen gebruiken en alles zo puur mogelijk houden,” gaat zijn collega verder. “Dat we hierin slaagden is een grote overwinning en hebben we grotendeels aan deze wedstrijd te danken.”

“Monicker wordt on demand geprint, in een kleine oplage. Er zijn dus veel minder overschotten en er is zo goed als geen restmateriaal.”

Ten slotte gaat het duo ook voor volledige transparantie, de drager krijgt volledige controle. Kleine onderdeeltjes vervangen moet gewoon eenvoudig zijn én je moet er geen eeuwen op zitten wachten. “Als je zelf een 3D-printer en lokale 3D-hub hebt, kan je een defect makkelijk zelf oplossen,” verduidelijkt Rob. “Je moet dus geen lastige herstel- en transportprocedures doorstaan.”

Het duo zat al langer met het idee. “Maar het werd een beetje op de lange baan geschoven. Met een deadline in zicht, zette Plan C ons aan om er ook echt werk van te maken,” geeft Frederic toe. Door deel te nemen aan De Additive Design Challenge zijn Frederic en Rob hun product nóg meer gaan perfectioneren. Als je hun prototype bekijkt, dan zie je dat design inderdaad een erg belangrijk onderdeel is. “Het gaat om een luxeartikel, maar wel ééntje dat hernieuwbaar en recycleerbaar is,” aldus Rob nog.

Meer info over de ontwerpers (Studio Pieck) vind je op: http://www.studiopieck.com/
Meer info over de Challenge vind je op http://challenge.plan-c.eu

Het bericht Finalist in de kijker: Monicker Watch verscheen eerst op Plan C.

Op 19 oktober maken we de winnaars van de Additive Design Challenge bekend op de vakbeurs 3DP Europe. In de aanloop zetten we telkens één van de zeven finalisten in de kijker. We stellen je graag voor: Alice, de modulaire high fashion schoen, van Kristel Peters.

DOOR FLORIS VAN CAUWELAERT (ZERONAUT)

Kristel Peters (tweede van rechts)

“Alice is een modulaire schoen en een duurzame oplossing voor de wegwerpproblematiek,” verduidelijkt Kristel. “De zool (de basis) wordt 3D geprint en dus op maat gemaakt. Het is de bedoeling dat je die lang kan dragen.” Enkel wat aan de zool wordt vastgemaakt, het ‘jasje’, kan je wisselen naargelang het seizoen. Kristel wil vooral eerst een prototype hebben dat werkt. “Pas dan denk ik aan het esthetische deel,” zegt ze. Maar het ene sluit het andere natuurlijk niet uit. “We willen allemaal de natuur helpen, maar we zijn ook gevoelig aan schoonheid,” lacht Kristel.

De zool (de basis) wordt 3D geprint en dus op maat gemaakt. Het is de bedoeling dat je die lang kan dragen. Enkel wat aan de zool wordt vastgemaakt, het ‘jasje’, kan je wisselen naargelang het seizoen.

De oproep van de Additive Design Challenge heeft haar trouwens overtuigd om verder te gaan met haar project. “Het was fijn om praktisch te ondervinden waar ik theoretisch mee bezig was,” legt ze uit. “Dat ik alles nog eens op een rijtje heb kunnen zetten, gaf me meer inzicht op hoe de situatie was.” Het prototype zat al in haar hoofd, maar het idee was nog niet genoeg afgebakend. De Additive Design Challenge zorgde ervoor dat Alice concreter werd. “De puzzelstukjes vielen vanzelf in elkaar,” besluit ze.

Meer info over Alice vind je op http://www.shoedesigner.be
Meer info over de Challenge vind je op http://challenge.plan-c.eu

Het bericht Finalist in de kijker: Alice verscheen eerst op Plan C.

Op 19 oktober maken we de winnaars van de Additive Design Challenge bekend op de vakbeurs 3DP Europe. In de aanloop zetten we telkens één van de zeven finalisten in de kijker. We stellen je graag voor: Absorblight, van Bruno Vereecke.

DOOR FLORIS VAN CAUWELAERT (ZERONAUT)

Absorblight is een akoestische verlichting die je boven tafel kan hangen en die twee functies heeft: het versterken van de spraak enerzijds en het absorberen van omgevingsgeluid anderzijds. “Absorblight zorgt ervoor dat je elkaar beter verstaat,” zegt bedenker Bruno Vereecke van Vector Architecten. Aan de hand van 3D-printing wil hij een fysiek apparaat ontwerpen dat akoestisch absorberend is. Bruno’s grootste trigger was de persoonlijke impact die Absorblight op zijn leven zou hebben. Maar hij ging het concept veel ruimer zien, want anders werd alles gewoon te abstract. Bruno’s concept is misschien wel op huiskamerniveau bedacht, het heeft veel meer potentieel dan dat.

Met 3D-printing wil Bruno een fysiek apparaat – verlichting – ontwerpen dat akoestisch absorberend is.

De Additive Design Challenge stimuleerde hem dan ook om vooruit te gaan. “De lat lag redelijk hoog,” geeft de ontwerper toe. “Op korte termijn werd er veel gevraagd van de deelnemers. Maar anderzijds was het ook een soort van luxe: veel tijd om na te denken had ik niet. En dus kon ik mijn buikgevoel laten spreken.” Bruno, ingenieur-architect van beroep, merkte dat het ontwikkelen van Absorblight voor hem een heel andere manier van werken was. Hij moest vertrekken vanuit iets nieuws, een klein idee dat hij stelselmatig moest laten groeien tot een nieuw product, terwijl hij het gewend is een assemblage te maken van bestaande producten binnen zeer concrete randvoorwaarden. “En daar heeft De Additive Design Challenge echt wel bij geholpen,” legt de architect-designer uit. “Ik kon mijn concept in al zijn facetten laten groeien. Van de kleine kiem tot een breed verhaal.”

“De Additive Design Challenge daagde mij uit om effectief iets te doén.”

Bruno genoot wel van de vrijheid die hij kreeg om zijn concept uit te werken. “Hoewel de strakke timing soms wel stress teweegbracht,” geeft de architect toe. Maar die druk was nodig. “De Additive Design Challenge daagde mij uit om effectief iets te doén.” De wedstrijd was een kleine oefening. “Een prelude van wat er nog allemaal moet gebeuren,” verklapt Bruno.

Meer info over Vector Architecten vind je op: http://www.vectorarchitecten.be
Meer info over de Challenge vind je op: http://challenge.plan-c.eu

Het bericht Finalist in de kijker: Absorblight verscheen eerst op Plan C.

Op maandag 19 oktober maken Plan C en partners de drie winnaars van de Additive Design Challenge bekend op 3DP Europe, een internationale vakbeurs voor de 3D-print industrie. De drie laureaten krijgen de kans om hun product tijdens de parallelle conferentie te ‘pitchen’ voor een publiek van 3D-professionals en geldschieters. Ook houdt Plan C een stand waar je de zeven beste concepten met eigen ogen kan ontdekken.

Met meer dan 60 waren ze, de deelnemende teams aan de Additive Design Challenge. Met een stapsgewijs coaching- en selectietraject werden de beste concepten gekozen, bijgeschaafd en versterkt. De jury koos uiteindelijk zeven finalisten. Uit die zeven worden nu de drie eindwinnaars gekozen. Zij krijgen een plaatsje in de spotlights op de 3DP Conferentie op 19 oktober.

We stellen de komende weken de zeven finalisten aan je voor op onze site.

3D-printing met positieve impact

De Additive Design Challenge is een wedstrijd die ecodesign en additive manufacturing – 3D-printing in al zijn vormen – met elkaar wil kruisen. Dat het potentieel van additive manufacturing enorm is, wist je wellicht al. We gebruiken de technieken steeds meer voor prototypes, gepersonaliseerde spullen, in de mode, tot zelfs bij het printen van huizen. Maar hoe vaak heb je gezien dat 3D-printing ten volle benut wordt om producten te maken met een positieve impact op mens en planeet? Tot nu toe bleef dat onderbelicht in de 3D-hype. Daar wil deze Challenge verandering in brengen.

Met de Additive Design Challenge dagen we denkers, designers en doeners uit om de kracht van 3D-printen te gebruiken voor een positieve impact op mens en planeet.

Ons denkkader daarbij is de circulaire economie: een economie waarbij afval een ontwerpfout is. Of hoe we van de volgende industriële revolutie een circulaire industriële revolutie kunnen maken. De ontwerpen moeten bovendien passen in een volhoudbaar business model. Daarom gaat deze wedstrijd breder dan louter het creëren van nieuwe producten. We vragen de deelnemer om in hun ontwerp na te denken over de context waarin het product/dienst/systeem gebruikt wordt: productie, distributie, verkoop, terugname, hergebruik…

Meer info over de voorstelling van de winnaars vind je op de website van 3DP Europe. Meer info over de Challenge vind je hier.

Het bericht 19 oktober: Bekendmaking winnaars Additive Design Challenge verscheen eerst op Plan C.

Les ReBelles d’Anvers biedt komend voorjaar als eerste Vlaamse kledingbibliotheek weerwerk tegen het idee dat kleren wegwerpartikelen zijn. De start-up, geïnspireerd door Plan C, zal een online en offline fashion library aanbieden met (voornamelijk) Belgische Mode.

Veerle Spaepen (Plan C en mede-oprichter Les ReBelles): “Wij willen met deze formule rebelleren tegen de fast fashion industrie. We zien een bewustwording ontstaan binnen de modesector. Duurzame labels komen op en steeds meer ontwerpers raken de huidige gang van zaken beu. Tegelijk horen we ook een oproep aan de consument om meer bewust te consumeren. Maar, iets dat lokaal en handmatig gemaakt wordt, komt wel met een prijskaartje, en net dààr zit de innovatie bij Les ReBelles. Door gebruik te maken van een uitleensysteem, hoeven onze klanten niet diep in de buidel te tasten om een goed stuk te kunnen dragen.”

“Wij willen met deze formule rebelleren tegen de fast fashion industrie.”
– Veerle Spaepen

Emelie Vervecken (mede-oprichter): “Omdat we weten dat het in de aard van het beestje zit om te variëren, willen we het onze klanten mogelijk maken om een stuk te huren, en terug te brengen wanneer ze er klaar mee zijn. Kleren leasen of lenen is duurzamer dan kleren kopen.” En de consument is er klaar voor, volgens Emelie: “Mensen vinden iets echt bezitten niet meer zo belangrijk. Denk maar aan het succes van streaming of autodelen.”

Pop-up

De eerste pop-up winkel van Les ReBelles opent in de lente van 2016. Met een abonnement kan je tot 3 stuks per keer uitlenen voor een aantal dagen. Je kan ook kiezen voor een beurtenkaart.

Om de modelabels niet te beconcurreren, zal Les ReBelles d’Anvers alleen collecties van vorige seizoenen aanbieden. De kledingbib kan de modelabels zo een duurzaam alternatief bieden voor hun overschotten.

Inspired by Plan C

Het idee voor Les ReBelles d’Anvers is ontstaan vanuit een samenwerking tussen Plan C, StadsLab2050 en Flanders Fashion Institute en wordt opgenomen en ondersteund binnen het Fashion Flows project rond circulaire mode. Les ReBelles d’Anvers is ook opgenomen in het KBC start-it programma, en krijgt binnen dat traject coaching.

Meer info:

• http://www.lesrebellesdanvers.be
• https://www.facebook.com/lesrebellesdanvers

In de pers:

• Les Rebelles d’Anvers rebelleren tegen het weggooien van kleding (De Standaard)
• Lease eens een nieuwe look (De Standaard)
• Wordt verwacht: een kledingbibliotheek in Antwerpen (De Standaard)
• In deze bibliotheek leen je kleren in plaats van boeken (HLN)

Het bericht Circulaire hotspot gespot: Les ReBelles d’Anvers verscheen eerst op Plan C.

Met de komst van Primark-winkels naar ons land laait het debat over duurzaamheid en ethiek in de mode weer op. Stadslab2050 verkent met het project Fashion Flows al geruime tijd de kansen en drempels van een circulaire mode-industrie. We vonden expertenpanels geen slechte manier om dat te doen en hebben er dan maar meteen zes opgezet; één panel voor elke schakel in de modeketen; van mei tot september. Een verslag van Gert Vandermosten (Stadslab2050).

GASTBLOG DOOR GERT VANDERMOSTEN (STADSLAB2050)

De experts vertrekken telkens van de baseline en de basisprincipes die we voor elke schakel bedacht hebben. Deze infographic van Plan C vertelt je er meer over.

Eind mei boog een eerste expertenpanel zich over de schakel ‘grondstoffen’. Je kon er al iets over lezen in ons eerste blogbericht  maar er is stof, om dat woord maar eens te gebruiken, voor meer.

Sociale boetieks

Het enthousiasme van (jonge) ontwerpers voor duurzame mode krijgt heel wat te verduren, vertelden de experts ons:

• duurzame textielstoffen zijn (vooralsnog?) veel duurder dan doorsnee stoffen. Versta ‘veel’ als ‘minstens dubbel zo duur’;
• de minimum aankoophoeveelheid is een hoge horde om te nemen. We vroegen ons in het vorige blogbericht niet zomaar af of een groothandel in duurzaam textiel geen goed idee zou zijn;
• beide factoren zorgen er samen voor dat ‘duurzame mode’ ook ‘dure mode’ is. Kledingstukken van duurzame stoffen kosten beduidend meer.

Duidelijk een brug te ver voor de doorsnee consument (check bijvoorbeeld dit opiniestuk in De Morgen nvdr.) die doorgaans al weinig aandacht heeft voor duurzame kledingstukken. En daar gaat dan de aanvankelijke geestdrift van de designer.

Edwin Maes van Centexbel kwam met een even verrassende als inspirerende suggestie: waarom creëren we geen ‘sociale boetieks’?

Hoe dat moet werken? De overheid subsidieert een deel van de hoge huurprijs van de winkelruimte; een belangrijke factor in de winkelprijs van een kledingstuk. Zo kan de boetiekhouder de duur aangekochte duurzame kledingstukken aan een normale prijs verkopen en toch zijn winstmarge behouden.

Boetieks met huursubsidies zouden de prijs van duurzame mode kunnen drukken.

Als sociale huisvesting gezinnen stimuleert om te investeren in een eigen woning, waarom zouden sociale boetieks consumenten dan niet kunnen aanzetten om voor duurzame mode te kiezen? Zo verhoog je ook de kennis van de eigenschappen en kwaliteiten van duurzame kledingstukken.

Deze aanpak hoeft trouwens niet op de begroting te wegen. Het volstaat subsidies, die nu al voor ‘duurzaamheidsprojecten’ worden uitgetrokken, te verleggen richting dit type van kledingwinkels.

Het is allemaal de schuld van de fournituren

Een basisprincipe voor de grondstoffenschakel in de modeketen luidt: “Use somebody else’s waste”. Makkelijker gezegd dan gedaan, opperde diezelfde Edwin Maes.

Een voorbeeld ? Centexbel doet onder andere Oeko-Tex-certificatie waaronder testen op gerecycleerde polyesters. Die halen meestal niet die Oeko-Tex-normen. Zelfs niet de wettelijke normen, die nochtans minder streng zijn. De reden is dat kledingafvalstromen totaal niet onder controle zijn. Nochtans een must als je ‘somebody else’s waste’ wil gebruiken.

Kledingafvalstromen zijn totaal niet onder controle. Nochtans een must als je ‘somebody else’s waste’ wil gebruiken.

Onze expert merkte ook op dat bij recycling het accent vrijwel altijd op de stoffen ligt. We mogen echter de ‘fournituren’ niet vergeten.

De wat? De fournituren:

• coatings van stoffen die mee verwerkbaar moeten zijn maar die je onmogelijk kunt scheiden van de basisstof.
• (druk)knopen
• ritsen (en de stof errond)
• touwtjes
• (metalen) studs van kappen
• …

Alle onderdelen van een kledingstuk moeten samen gerecycleerd kunnen worden.

Rond de tafel was men het eens dat 3D-printen hier een oplossing kan bieden. Er komen voor 3D-printers steeds meer herbruikbare of afbreekbare materialen op de markt. Het procédé is ook betaalbaar en biedt het voordeel van lage oplages net zoals breimachines die volledig afgewerkte producten kunnen maken zonder afval én recycleerbaar.

Een idee voor de Antwerpse modesector?

Kort van stof

• Ons eerste blogbericht over het expertenpanel ‘grondstoffen’
• De infographic van Plan C die de modeketen mét basisstrategie en –principes per schakel voor je uittekent.
• Meer informatie over Oeko-Tex-certificatie. (De Oeko-Tex-certificatie is in Duitsland een groot succes bij de consument hoewel het geen wettelijk verplicht label is. Het is een gezondheidslabel dat garandeert dat de stoffen niet allergeen en niet kankerverwekkend zijn. In België is het nauwelijks bekend.)
• Ons Fashion Flows-inspiratieplatform waar je zelf suggesties, ideeën en (project)vragen aan kunt toevoegen.

Het bericht Fashion Flows expertenpanels – sluiten grondstoffen mee de modecirkel? (2) verscheen eerst op Plan C.

Verplichte info over herstelbaarheid

De Franse regering wil komaf maken met de massale dumping van elektrische apparaten die eigenlijk nog perfect te herstellen zijn. Consumenten en herstellers moeten weer meer grip krijgen op hun apparaten.

De regering besliste daarom, met ingang van 1 maart 2015, dat de consument voortaan geïnformeerd moet worden over de ‘herstelbaarheid’ van toestellen. Concreet moeten fabrikanten – en op hun beurt de verkopers – ‘op elk commercieel document’ meedelen hoe lang je bij de fabrikant terecht kan voor originele wisselstukken. Zo kan je ook met die factor rekening houden bij je aankoop.

Fabrikanten en verkopers moeten ‘op elk commercieel document’ meedelen hoe lang je bij de fabrikant terecht kan voor originele wisselstukken.

Om herstel- en hergebruikkanalen te bevorderen, mogen fabrikanten bovendien ook niet treuzelen: ze moeten de gevraagde wisselstukken binnen de twee maanden leveren.

Sommige producenten maken alvast van de nood een deugd en profileren zich extra met hun wisselstukkengarantie. Herstelbaarheid als reclame, dus.

Harde aanpak geplande veroudering

Bovenop deze maatregelen buigt het Franse parlement zich momenteel over een ‘Wet betreffende de energietransitie’. Die wet bevat onder andere een luik over de circulaire economie. Eén van de bepalingen viseert geplande veroudering. Wie aan geplande veroudering doet, zou gestraft kunnen worden met een gevangenisstraf tot twee jaar en een geldboete die kan oplopen tot 10% van de jaarlijkse omzet.

Het wetsontwerp definieert geplande veroudering als volgt (eigen vertaling):

“Geplande veroudering omvat het geheel van technieken waarmee een aanbieder, voornamelijk via het ontwerp van het product, doelbewust de levensduur of de potentiële gebruiksduur van dat product verkort, zodat deze sneller vervangen moet worden.

Deze technieken kunnen omvatten: de vrijwillige invoering van een onvolmaaktheid, een breekbaarheid, een geprogrammeerde of te vroege stop, een technische beperking, een onmogelijkheid om te herstellen, in de zin dat het apparaat niet demonteerbaar is of dat er geen essentiële vervangstukken beschikbaar zijn, of door een incompatibiliteit.”

Deze ruime definitie zal, als hij de parlementaire molen overleeft, ongetwijfeld stof doen opwaaien op het terrein. Vooral het al dan niet doelbewust inbouwen van een veroudering en de bewijslast hiervan wordt een vette kluif voor rechters en advocaten.

Bronnen:

• Ministerie van Economie: Une meilleure information sur la durée de disponibilité des pièces détachées
• Ministerie van Economie: Consommation responsable – Pieces Détachées
• Nextinpact: Délit d’obsolescence programmée: la copie du Sénat revue à l’Assemblée nationale

Interessant:

• Milieu-agentschap ADEME: Perceptions et pratiques des Français en matière de réparation des produits

Het bericht Frankrijk bindt strijd aan tegen wegwerp-apparaten verscheen eerst op Plan C.

GASTBLOG door Gert Vandermosten (Stadslab 2050)
Ongeveer één jaar na de start stroomt Fashion Flows rusteloos verder. Voor dit spoor geldt immers nog meer dan voor de andere sporen: je bent er nooit helemaal mee klaar. De weg naar het einddoel – circulaire mode – lijkt wel een doolhof met achter elke hoek een geweldige kans, een dito barrière, een onwaarschijnlijke innovatie of een verbluffend nieuw inzicht. We zwerven er geweldig graag in rond, laat daar geen misverstand over bestaan, maar zoals voor elk doolhof geldt: je wil er op een gegeven moment wel uit. Een kind gilt op dat moment om zijn ouders. Wij besloten er de experten bij te roepen.

De weg naar het einddoel – circulaire mode – lijkt wel een doolhof met achter elke hoek een geweldige kans.

De modeketen als rode draad

Een beetje expert wil natuurlijk wel wat structuur, dachten we. Voor hem/haar geen doolfhof. Dus deelden we de modeketen op in zes schakels: grondstoffen, design, productie, retail, consumptie en end-of-life.

Elke schakel kreeg vervolgens een inspirerende baseline en een aantal basisprincipes, Deze – fel gesmaakte! – infographic van Plan C tekent de keten voor je uit.

Baseline en principes leggen samen de inhoudelijke basis van het expertenpanel. Eén panel per schakel. Van mei tot begin september. Rusteloos, inderdaad.

Het expertenpanel ‘grondstoffen’

Ondertussen hebben we het eerste expertenpanel achter de kiezen.  Eind mei deelden Annet Sunderman (fabric consultant), Martijn van Strien (designer) en Edwin Maes (consultant clothing textiles bij Centexbel) hun inzichten over de schakel ‘grondstoffen’.

Zij vertrokken van de baseline ‘Every material is gold in our eyes’ en volgende principes:

• Use low impact bio-based materials
• Go for recyclable materials, use mono streams
• Be transparant about material, type and origin
• Use pre-consumer textile spills
• Use somebody else’s waste
• Go for recycled fibres

Het panelgesprek een ‘eye opener’ noemen, is een understatement. Opportuniteiten, suggesties, barrières, mogelijke kruisverbanden, pure knowhow,… vulden moeiteloos de twee uur die we voorzien hadden.

Van nieuwe stof zijt gij gemaakt

We leerden dat het aanbod van nieuwe textielstoffen op basis van natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen groeit. Voorbeeld is Lyocell, met houtcellulose als basis, dat ook onder de naam Tencill op de markt wordt gebracht.

De hoge minimumafname remt designers en producenten echter af. Wie zet er een groothandel op in duurzame textielstoffen?

…en tot nieuwe stof zult gij wederkeren

Het potentieel van reststromen als grondstof voor duurzame textielstoffen bleek overduidelijk.

Wat gedacht van vervallen melk als basis voor Q-milk? In Duitsland alleen al verdwijnt jaarlijks twee miljoen ton melk in de gootsteen. Anke Domaske vond de manier om er textielstof van te maken. Een jaar later staat er een ophaalsysteem op punt. Bovendien is de stof ‘composteerbaar-op-maat’ met een minimum van zes weken. Gewoon een kwestie van variatie in de chemische samenstelling van het vezel.

Wie melk zegt, zegt ook koffie. Het Taiwanese Singtex maakt al sinds 2009 textielstof van koffiegruis. Tiens. Laat de Antwerpse haven nu net de belangrijkste opslagplaats van ruwe koffie wereldwijd zijn. En weet dat bij de valorisering van reststromen vaak chemie om de hoek komt kijken en dat de Antwerpse haven het belangrijkste cluster van chemische bedrijven in Europa herbergt. Tel daar de Belgische knowhow op het vlak van extrusie bij…

Tekeningetje iemand?

Cluster, werk samen, kijk over de  muurtjes, breek uit silo’s, whatever…

Het inzicht dat het sterkste bleef nazinderen? De kansen die samenwerking kan bieden. Het klassieke 1 + 1 = 3.

Fedustria, Creamoda en de enkele textielproducenten die België nog telt, kunnen samen barrières als minimumafnames, té hoge kostprijs, productiemogelijkheden,… aanpakken. Maar iemand moet ze samenbrengen.

Daarbij hoeft het niet binnen de familie te blijven. Zo staken Fedustria en de maritieme sector de hoofden bij elkaar. Hun ideeënuitwisseling resulteerde in een nieuwe textielsoort die olie uit het water ‘zuigt’ zonder inzet van chemicaliën.

Dit, Europees gesubsidieerd, project illustreert tot welke resultaten kruisbestuiving, vragen en problemen met elkaar bespreken, ideeën uitwisselen,… kunnen leiden.

Modestad Antwerpen mag een rol als initiator niet aan zich voorbij laten gaan.

Kort van stof

• Ontdek hier de acht projecten die tijdens de Fashion Flows ontmoetingsruimte van 30 maart werden voorgesteld.
• Deze infographic van Plan C toont u in een oogopslag de modeketen met per schakel een baseline en enkele basisprincipes. Samen maken ze circulaire mode mogelijk.
• De websites van Fedustria, Creamoda, Centexbel, Annet Sunderman en Martijn van Strien.
• Schrijf je in op de Fashion Flows nieuwsbrief.

Het bericht Fashion Flows expertenpanels – sluiten grondstoffen mee de modecirkel? verscheen eerst op Plan C.

Velen praten erover, het Nederlandse Bundles doet het: producten aanbieden als een dienst. Bundles biedt wasmachines aan, waarbij je betaalt per wasbeurt. Het bedrijf heeft inmiddels 100 toestellen draaien en staat klaar voor een groeispurt. Een interview met oprichter Marcel Peters.

Het concept van Bundles is eenvoudig: je kiest een pakket (Bundle) op maat van je gezin, Bundles plaatst een state of the art Miele-toestel bij je thuis, koppelt het toestel aan het internet en je betaalt voortaan per wasbeurt. Door een slimme opvolging, met onder andere een app, helpt Bundles je waskosten te drukken. En die opvolging doet ertoe, want water, energie en wasmiddel zijn immers goed voor twee derden van de waskosten.

Je krijgt dus een toptoestel in huis, bespaart op energie, water en wasmiddel en hoeft je geen zorgen te maken over efficiëntie, plaatsing, reparaties of vervanging. Bundles heeft inmiddels 100 wasmachines draaien en zamelt momenteel geld in voor nog eens 300 extra toestellen via www.geldvoorelkaar.nl.

Oprichter Marcel Peters: “Inmiddels heb ik 100 klanten die het een mooi concept vinden. Het gaat de goede kant op. Maar waar we nu tegenaan lopen is de financiering. Voor een startend bedrijf is het niet gemakkelijk om financiering te vinden. We hebben weinig eigen vermogen en ook de toekomstige kasstromen heb ik nog niet bewezen. Blijven de klanten betalen? Hoeveel gaan er opzeggen? Wat krijg ik nog van waarde voor apparaten die terugkomen?…

Gelukkig zijn er een hoop partijen die willen meedenken. Miele, bijvoorbeeld, vind dat dit de toekomst is en is bereid mee te investeren. Banken zien ook dat dit een nieuwe financieringsmarkt wordt, maar die zijn op zoek naar partijen die meer zekerheid kunnen bieden.”

Het feit dat Miele jullie steunt, kan wellicht helpen om geldschieters te vinden?

“Inderdaad, alleen al voor de crowdfunding die we doen, is de steun van Miele welkom. We hebben de eerste 100 apparaten vorig jaar met crowdfunding gefinancierd. Maar toen was Bundles nog nieuw en hadden we net investeringen van Miele en Stichting DOEN binnen. We kregen dus snel het vertrouwen van de ‘crowd’ en hebben zo in vier dagen tijd een lening van 110.000 euro voor 100 apparaten binnengehaald.”

“We hebben in vier dagen tijd via crowdfunding een lening van 110.000 euro voor 100 apparaten binnengehaald.”

“Het wegzetten van die apparaten bij 100 klanten ging snel. Dan moesten we snel weer door naar een nieuwe crowdfunding. Die huidige campagne, voor 300.000 euro, loopt anders dan de vorige. We bieden een lening aan met 7,7% rendement. Maar de mensen zien dat het een hele grote stap is voor het bedrijf. Ze vragen zich af: ‘Kan het bedrijf dat aan?’ Ze zien niet direct wie er allemaal achter het bedrijf zitten en vooral de partners maken dat we heel snel kunnen schakelen“.

Is dat rendement van 7,7% gegarandeerd?

“Gegarandeerd in de zin dat de kasstromen in eerste instantie naar de afbetaling van leningen uit de crowdfunding gaan. Een tweede zekerheid is de onderliggende waarde van de apparaten en een derde zekerheid is de hoofdelijke aansprakelijkheid van mezelf als ondernemer. Ik sta persoonlijk borg voor de afbetalingen. Dat toont mijn engagement om dit als ondernemer waar te maken.”

Je gaat er dus echt voor.

“It’s the only way. Die enorme afvalberg van apparaten inspireerde me. Het is tijd om dat te veranderen. Ik heb lang voor een groot bedrijf gewerkt en dan merk je hoe moeilijk het is om over te stappen van pakweg fossiele energie naar duurzame energie. Vanuit de cultuur van zo’n grote bedrijven gaat de verandering niet komen. Je moet het echt vanuit een jonge onderneming gaan drijven. Dus zei ik: ik neem ontslag en ik ga het zelf doen.”

“Vanuit de cultuur van grote bedrijven gaat de verandering niet komen. Je moet het echt vanuit een jonge onderneming gaan drijven.”

Klanten vinden is blijkbaar niet het grootste probleem? Het zit ‘m in de financiering?

“Inderdaad. Het leek aanvankelijk omgekeerd te zijn. Op het moment dat je je doelgroepen kent en weet hoe en waar je ze moet aanspreken, is klanten vinden wel te doen. Tevreden klanten maken ook mond-aan-mondreclame, want het verhaal staat echt sterk. Maar naarmate je makkelijker klanten werft, hoe moeilijker het wordt om de zaak te financieren. In mijn ogen is het financieringsprobleem nu al groter dan het klantenprobleem. Volgend jaar is dat wellicht weer anders, het is een continue balans tussen vertrouwen kweken bij klanten en bij financiers.”

Wie zijn je klanten? Ik ga ervan uit dat dat voorlopers zijn?

“Het is vrij divers. We onderscheiden grofweg drie groepen. Ten eerste heb je de voorlopers. Zij hebben een hekel aan reparaties en/of willen graag het laatste en het nieuwste in huis, en het moet ook duurzaam zijn. De tweede groep zijn mensen die maar tijdelijk iets nodig hebben: expats, studentenhuizen, jonge mensen die tijdelijk ergens wonen. Die ‘flexmarkt’ bereiken we bijvoorbeeld via huurmakelaars: ze kunnen samen met de woning ook flexibele apparaten aanbieden. De derde groep zijn mensen met een beperkt budget. Zij willen volledig grip hebben op hun kosten en doen liever kleine gespreide betalingen dan een grote aankoop.”

Het Bundles-concept is erg afhankelijk van stipte betalingen. Hoe ga je om met het risico van wanbetalingen?

“In Nederland kan je redelijk waterdichte kredietchecks doen van je klanten. Daarnaast controleren we ook bij de klant thuis of alles in orde is. En last but not least hebben we iedere maand contact met onze klanten. Eén klant op twee bellen we op voor een persoonlijk gesprek. Zo creëer je een wederzijdse persoonlijke vertrouwensband. Dat maakt frauderen minder evident. En het pakt goed uit. De klanten zijn tevreden en denken met ons mee.”

“We creëeren een wederzijdse persoonlijke vertrouwensband met onze klanten. Dat maakt frauderen minder evident.”

Hoe zit het met het financieel plaatje voor de klant? Is hij goedkoper af met Bundles?

“Op dit moment moet ik klanten vinden die niet puur voor de prijs kopen, maar die geloven in het concept en de niet-tastbare waarde ervan appreciëren. We hebben wel wat referentiecases, maar we communiceren op dit moment niet over vergelijkingen. Maar als je de case nu zou uitrekenen met de koop van hetzelfde Miele-toestel met dezelfde service en zekerheden, ben je ongeveer na 6,5 jaar quitte. Bij ‘koop’ is de wasmachine dan van jou, bij Bundles blijft hij van Bundles. Met een standaardtoestel is dat 4 à 5 jaar. Het probleem is echter, dat als je ze niet goed gebruikt (te veel wasmiddel, bijvoorbeeld) ze sneller kapot gaan. De impact van gebruikersgedrag is in deze case zo hoog dat het gevaarlijk is om te gaan vergelijken.”

Dus je claimt niet goedkoper te zijn. Jullie profileren zich vooral met flexibiliteit, ontzorging…

“Ja, en tegelijk hebben we de ambitie om er met de community voor te zorgen dat we wél de goedkoopste zijn. Want we zijn ons ervan bewust dat een duurzaam economisch model enkel werkt als het ook economisch ís. Dan pas krijg je de massa mee. Maar om tot dat punt te komen, moeten we nu maximaal profiteren van de andere voordelen dan de prijs.”

En hoe groter het volume wordt, hoe goedkoper je het kan aanbieden door de schaalvoordelen en dan ben je vertrokken natuurlijk…

“Ja en het mooie aan deze case is dat het vrij snel kan gaan. Als ik aan 3.000 toestellen per jaar zit, gaat Miele een uniek Bundles-apparaat bouwen. Met onze uitleestechnologie erin en enkel de functionaliteiten die je nodig hebt in combinatie met de Bundles-app. Zo gaat de hardware-investering flink naar beneden. Hetzelfde geldt voor de financiering: als ik een financier of een ‘crowd’ vind die een 10-jaren obligatie wil afsluiten, dan gaan mijn financieringskosten ook met 25% dalen. Dus de prijs van 1 euro per wasje kan snel dalen naar 50-60 cent. De vergelijking met de aankoop van een wasmachine wordt dan wel heel interessant.”

“Als ik aan 3.000 toestellen per jaar zit, gaat Miele een uniek Bundles-apparaat bouwen.”

Wordt de Bundles-machine van Miele dan ook een robuustere machine die langer meegaat?

“Een Miele gaat standaard 5.000 wasjes mee. Een gemiddeld gezin wast 250 keer per jaar, dus gaat een Miele wel 20 jaar mee. Maar over 20 jaar zijn er zoveel innovaties die energie, water en wasmiddel besparen dat je eigenlijk niet wil dat zo’n machine zo lang blijft draaien. De aandacht van Miele zou moeten liggen op maximaal hergebruik van de materialen van de machine, niet zozeer op de verlenging van levensduur van het geheel. Innovaties zouden goed moeten zijn voor pakweg 10% van de machine. 90% kan je hergebruiken na toevoeging van een nieuwe 10% om het apparaat weer state of the art te maken. Je verlengt dus de levensduur van de componenten, niet van het apparaat zelf.

“De aandacht van Miele zou moeten liggen op maximaal hergebruik van de materialen van de machine, niet zozeer op de verlenging van levensduur van het geheel.”

We laten de machines ook doorheen de tijd delen door verschillende gebruikers om er het maximum uit te halen. Ik zet de machine bijvoorbeeld eerst bij Henk en Toos, een koppel 70-ers die 15 keer per maand wassen en na twee, drie jaar haal ik het apparaat daar weg en zet ik het bij een kinderdagverblijf dat 90 keer per maand wast. Dan hebben alle apparaten binnen de acht tot tien jaar 5.000 keer schone was geproduceerd. En hebben we de materialen in die apparaten twee keer zo productief ingezet dan wanneer je ze niet zou delen.”

Je beste bondgenoot is de tijd: naarmate de jaren verstrijken, bewijs je dat het concept werkt, worden de voordelen voor de klanten zichtbaar en bewijs je het rendement voor de financiers?

“Ja, alleen heb ik zelf geen geduld. Ik hou van actie, groei. Je moet door kunnen gaan. Het product dat er nu staat is ook niet het product dat er in de toekomst zal staan. Nu moeten we even bewijzen dat het concept de nodige tractie kan genereren en dan kunnen we gaan doorontwikkelen. En daar heb ik geen geduld mee: ik wil laten zien dat het product en de service nog beter kan.

Er zijn zoveel circulaire concepten die even veel PR halen, en dat is mooi, maar als het niet in de huishoudens van de mensen zichtbaar en voelbaar is, als de mensen niet zien dat het werkt, dan verlies je de animo en het geloof. Dus tijd is een vijand en een bondgenoot tegelijk.”

“Er zijn zoveel circulaire concepten die even veel PR halen, en dat is mooi, maar als het niet in de huishoudens van de mensen zichtbaar en voelbaar is, dan verlies je de animo en het geloof.”

Wanneer komen jullie naar België?

“Snel, we zijn met Procter & Gamble een klantonderzoek aan het opzetten. We bekijken of hun marketingkanalen ons een springplank kunnen bieden naar het buitenland. Het product is eigenlijk klaar voor de Belgische markt. Het komt eraan.”
www.bundles.nl

Het bericht Circulaire hotspot gespot: Bundles verscheen eerst op Plan C.

The LEGO Group investeert 1 miljard Deense Kronen (135 miljoen euro) en werft 100 specialisten aan om een duurzaam alternatief materiaal te vinden voor haar blokjes.

Tegen 2030 wil LEGO, de grootste speelgoedfabrikant ter wereld, het plastic in haar producten vervangen door duurzame alternatieven. Daarvoor richt het bedrijf een LEGO Sustainable Materials Centre op in Denemarken. Het centrum zal alle bestaande afdelingen en medewerkers die aan alternatieve materialen werken, bundelen en daarnaast 100 nieuwe experten aantrekken. De structuur en organisatie van het centrum worden dit en volgend jaar uitgewerkt.

Sinds 1963 worden Legoblokjes gemaakt van een sterk, veerkrachtig plastic, genaamd acrylonitril-butadieen-styreen (ABS). Lego gebruikt er jaarlijks meer dan 6.000 ton van. Die grondstof vervangen door een alternatief, kan een groot effect hebben op de koolstof-voetafdruk van LEGO. 90% van de voetafdruk van het bedrijf is immers afkomstig van de ontginning en raffinage van ruwe grondstoffen en de distributie van het speelgoed.

90% van de voetafdruk van LEGO is afkomstig van de ontginning en raffinage van ruwe grondstoffen en de distributie van het speelgoed.

Lego geeft zelf aan dat een ‘duurzaam materiaal’ een veelzijdig begrip is: CEO Jørgen Vig Knudstorp: “Er is geen gedeelde definitie van een ‘duurzaam materiaal. Verschillende factoren beïnvloeden de ecologische duurzaamheid van een materiaal – de samenstelling van het materiaal, hoe het gewonnen wordt en wat ermee gebeurt aan het einde van zijn leven. Wanneer we nieuwe materialen zoeken, moeten al deze factoren in rekening worden gebracht.”

Bronnen:

• TIME
• NBC News
• LEGO

Het bericht LEGO investeert miljoenen in zoektocht naar duurzame blokjes verscheen eerst op Plan C.