Walter Stahel – “Circular Economy & Performance Economy”

Douwe Jan Joustra – “Circulair Ondernemen, 10 tips”

Het bericht Plan C Community Day 2013: “Naar een zorgzaam materialenbeheer” verscheen eerst op Plan C.

Het bericht Plan C Community Day 2013, eerste impressies verscheen eerst op Plan C.

Dit jaar legt Plan C de klemtoon op product-dienst-combinaties. Jiska Verhulst, netwerkdirecteur van Plan C, licht toe waarom.

Dit is de eerste keer dat Plan C duidelijk de keuze maakt voor een jaarthema. Kan je, voor we dieper ingaan op het jaarthema van 2013, even toelichten waarom deze keuze gemaakt werd?

“De voorbije jaren richtte Plan C zich sterk op het uitwerken van een holistische visie rond duurzaam materialenbeheer. In deze visieateliers werd duurzaam materialenbeheer belicht vanuit verschillende maatschappelijke, economische en technologische standpunten, wat leidde tot een inspirerend toekomstperspectief gestoeld op 5 pijlers (wakkere samenleving, tot uw dienst, slim sluiten, materialen op maat en duurzame kunststoffen red.). Dit jaar willen we ons focussen op de verdieping en verrijking van de pijler ‘Tot uw dienst’, die zich richt op product-dienst-combinaties.”

Hoe kadert dit jaarthema binnen duurzaam materialenbeheer, het werkveld van Plan C?

“Product-dienst systemen kwamen in onze visie-ateliers erg snel bovendrijven als  innovatieve en boeiende business modellen. Dit is ook erg logisch als je materialenbeheer bekijkt vanuit het standpunt van materiaalschaarste en efficiënt gebruik van materialen. Lineaire businessmodellen waarbij producenten hun omzet genereren door zoveel mogelijk producten te verkopen, geven weinig prikkels aan producenten om hun producten zo te ontwerpen dat ze een lange levensduur hebben, eenvoudig herstelbaar zijn en de materialen makkelijk gerecycleerd kunnen worden. Door te kiezen voor product-dienst systemen verschuift de focus van het product naar de functie die het product biedt. In dit geval haalt de producent zijn omzet uit het verkopen van de functie van een product. Hoe minder materiaal hij hier voor nodig heeft, hoe groter zijn potentiële winstmarge. Als bovendien het business model ook zo is opgezet dat hij zijn producten op het einde van hun gebruiksfase terug in bezit krijgt, zijn alle prikkels aanwezig om producten niet alleen een langere levensduur te geven maar ook om ze recycleerbaar te maken. ”

Zijn product-dienst combinaties ook economisch interessant voor de producent en consument?

“Dat kunnen ze zeker zijn. Ik geef een voorbeeld. De meest doorgedreven vorm van een product-dienst combinatie is deze waarbij een consument het product niet meer koopt maar enkel nog betaalt voor de dienst die het levert. In het geval van een wasmachine zou je geen wasmachine meer kopen maar een aantal wasuren. De consument moet geen grote investering meer doen maar kan zijn uitgaven spreiden in de tijd. Dit geeft ook ruimte om voor kwalitatieve betere oplossingen te kiezen en over de levensduur van een product toch geld uit te sparen. Nu zien we nog veel dat consumenten een goedkoop toestel aankopen maar dat minder energiezuinig zijn is.  Hierdoor kunnen de kosten over de hele levensduur zelfs groter worden dan bij de duurdere toestellen. Maar ook voor de producent zijn er economische kansen. Door in een product-dienst combinatie te stappen wordt de band met je klant veel directer en duurzamer. Ook blijft de producent eigenaar van zijn producten en dus de materialen die ze bevatten. Dit maakt hem minder afhankelijk van de aankoop van grondstoffen, waarvan verwacht wordt dat de kostprijs ervan in de toekomst vooral zal stijgen.”

“Ondanks het potentieel van product-dienst systemen zijn er nog maar enkele succesvol in de markt gezet. Door er een volledige jaarwerking rond uit te bouwen, hoopt Plan C hierin verandering op gang te brengen.”

Hoe zal Plan C dit onderwerp naar zijn netwerk brengen?

“Plan C wil een beeld schetsen van de opportuniteiten die product-dienst-combinaties met zich meebrengen. Via een mix van lezingen, workshops en experimenten zullen we de Plan C Community doorheen 2013 via verschillende kanalen onderdompelen in dit thema. Op 26 februari vindt het lanceringsevent plaats en laten we vier inspirerende sprekers aan het woord die vanuit de praktijk toelichting geven bij de product dienst combinatie die ze succesvol in de markt hebben gezet.”

We schrijven het alvast in onze agenda!

Het bericht “Blijf eigenaar van je materialen maar verkoop de functies ervan” verscheen eerst op Plan C.

Jiska Verhulst is de allereerste netwerkdirecteur van Plan C, een mijlpaal voor het Vlaams Transitienetwerk voor Duurzaam Materialenbeheer dat al sinds 2006 als informeel netwerk actief is. “De uitdaging voor mij is het pionierswerk de nodige slagkracht te geven door de visie verder te vertalen in concrete acties en doorbraken.”

Jiska Verhulst was tot voor kort actief bij OVAM als hoofd van het team beleidsondersteuning van de afdeling Bodembeheer. “Ook in die functie werkte ik aan visie-ontwikkeling waarvoor een draagvlak moest worden gecreëerd. Om die visie te kunnen realiseren was het daarbij telkens belangrijk de juiste medestanders te vinden om gezamenlijk vooropgestelde doelen te bereiken. Dat is ook precies wat Plan C doet. Ik weet dus waar me aan te verwachten. De reden waarom ik voor Plan C heb gekozen is dat ik sterk geloof dat nieuwe coalities ontzettend belangrijk zijn geworden. We leven in een steeds complexer wordende wereld en moeten het sectorale denken durven overstijgen om de hedendaagse uitdagingen aan te gaan. De aanpak van Plan C is vooruitstrevend op dat vlak: door het laten samenwerken van zeer diverse maatschappelijke actoren komen tot oplossingen in het teken van duurzame transitie. Het is precies die integrale aanpak die voortkomt uit het transitiedenken, waar ik me voor engageer bij Plan C. Het is mijn aanvoelen dat we in Vlaanderen qua duurzaamheid op het punt staan enkele doorbraken te realiseren. Dat geeft extra motivatie om Plan C professioneel mee uit te bouwen.”

Tot nu toe was Plan C eerder een informeel netwerk. Hoe zie je de nieuwe werking?

“In de slagzin van Plan C staat ‘Verder denken, durven doen.’ Ik wil het accent vooral leggen op dat tweede, ‘durven doen’. Plan C heeft een  organisatiestructuur nodig die de visie van Plan C de nodige handen en voeten kan geven. Er is binnen Plan C al heel diep en op een boeiende manier nagedacht. De Plan C-visie staat er. We hebben ook een sterke raad van bestuur. In afwachting van de oprichting van de vzw, heeft het team van i-propeller knap werk geleverd in het ontwerpen van een Plan C-methode en het organiseren van activiteiten. Plan C staat nu eindelijk op eigen benen en kan – met op termijn een team 4 à 5 mensen – haar slagkracht volop ontplooien.”

Er liggen al concrete projecten zoals ‘iMade’ en ‘Symbiose’ op de plank. Welke aanpak heb je hier in gedachten?

“De centrale rol van Plan C is het realiseren van de transitie in duurzaam materialenbeheer. We zullen die focus leggen in alle projecten waarbij we betrokken zijn. Bij ons eigen project iMade komt daar nog de rol van projectbeheerder bij. Dat is een nieuw gegeven voor Plan C. Niettegenstaande is Plan C uitstekend geplaatst om zo’n project te leiden. iMade, een project met 19 diverse partners, bevat zo’n veelheid aan aandachtspunten dat de know-how van Plan C hier van pas komt. Plan C kan buigen op ervaring in het smeden van nieuwe coalities in het nastreven van ambitieuze nieuwe doelen. We hebben nu de kans om dat in de praktijk te zetten met iMade, dat nota bene een systeemverandering op het vlak van materialenbeheer als het ware in de genen draagt.”

Welke andere acties wil je binnen Plan C verder ontwikkelen?

“Plan C zet de deuren open voor duurzame innovators die een sterk concept hebben en zoeken naar partners. Plan C wil daarbij vooral een enabler zijn, bijvoorbeeld door het aanbieden van  expertise en ondersteuning. We hebben al een knappe set tools en methodologieën  om experimenten te evalueren en te begeleiden. Die zullen we inzetten. De typische Plan C-activiteiten, zoals de ideajams en visie-ateliers, zullen we verder blijven organiseren als instrumenten in dienst van de concrete dorbraken die we willen realiseren. Op termijn kunnen we toewerken naar een afgelijnd dienstenportfolio.”

“Een ander aspect dat ik cruciaal vind, is de draagvlakcreatie. Als we transitie willen waarmaken, moeten we de bredere samenleving mobiliseren. We willen daar mee voor ijveren want we kunnen niet van op een eiland opereren. Ik besef dat dit geen gemakkelijke opgave is. Ik heb des te meer bewondering voor de Plan C-pioniers Karel Van Acker en Walter Tempst. Zonder hun doortastendheid was er van Plan C geen sprake geweest.”

Proficiat en veel succes!

Het bericht Jiska Verhulst: “Pionierswerk van Plan C slagkracht geven” verscheen eerst op Plan C.