SuMMa, het Steunpunt Duurzaam Materialenbeheer, onderzoekt de rol die het beleid kan en moet spelen in de transitie naar Duurzaam Materialenbeheer. SuMMa manager, Maarten Dubois, stelt het steunpunt voor en blikt al vooruit naar het VMP visie-atelier ‘rol van de producent in een circulaire economie’.
De drie trekkers van het Vlaams Materialenprogramma zijn Plan C, OVAM en Steunpunt Duurzaam Materialenbeheer (SuMMa). Als één van de drie pijlers van het Vlaams Materialen Programma, onderzoekt SuMMa hoe de transitie naar Duurzaam Materialenbeheer tot stand gebracht kan worden. Hoe kan het gedrag in de maatschappij bijgestuurd worden zodat het natuurlijk systeem in evenwicht blijft en toekomstige materiaalnoden niet in het gedrang gebracht worden? Hoe kunnen de milieu effecten van materialen over de hele levenscyclus beperkt worden?
SuMMa brengt zes kennisinstellingen samen: KU Leuven, Universiteit Antwerpen, Universiteit Gent, Universiteit Hasselt, HUBrussel en VITO. Elk van deze kennisinstellingen versterkt met zijn kennis de interdisciplinaire werking van het steunpunt.
Urban mining
Binnen het brede veld van duurzame materialen richt het beleidsrelevant onderzoek zich naar non-food en non-energy thema’s zoals ‘urban mining van kritieke metalen’, ‘duurzaam materialenbeheer in bouwtoepassingen’ en ‘duurzaam gebruik van kunstoffen’. Naast wetenschappelijk onderzoek, geeft SuMMa ook ondersteuning aan stakeholders zoals Vlaamse beleidsmakers, middenveldorganisaties en industrie.
Goederenstromen
Eén van de vijf kennisclusters van SuMMa focust op economische beleidsinstrumenten in Vlaanderen en in Europa. De overgang van afval naar materialenbeleid vereist beleidsinstrumenten die vroeger in de levenscyclus van producten ingrijpen. Overeenkomstig het principe van Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) legt de Vlaamse overheid via aanvaardings- en terugname plichten al heel wat verantwoordelijkheid bij producenten van uiteenlopende goederenstromen zoals batterijen, verpakkingen, auto’s, electr(on)ische goederen, … De producenten moeten ervoor zorgen dat het afval veroorzaakt door hun goederen na consumptie ingezameld en gerecycleerd wordt.
UVP: Uitgebreide Productenten Verantwoordelijkheid
Vlaanderen is één van de Europese koplopers voor toepassing van UPV als beleidsinstrument. UPV en de bijhorende samenwerking met de industrie heeft zijn waarde al bewezen. Efficiënte inzamelsystemen zijn immers operationeel en recyclagehoeveelheden stijgen gestaag. Bewustmakingscampagnes zijn overal te horen. Toch lijkt er meer nodig om materiaalkringlopen op duurzame wijze te sluiten. De totale hoeveelheden afval blijven stijgen. Eens geëxporteerd als tweedehandsgoederen is er geen zicht meer op de verwerking van bijvoorbeeld afgedankte auto’s. De recyclagepercentages van schaarse metalen blijven laag. De prikkels voor groen design van producten lijken erg zwak. Hoe kunnen beleidsmakers en producenten bijdragen tot de transitie naar een duurzaam materialenbeheer? Deze vraag staat centraal in het komende VMP visie-atelier ‘rol van de producent in een circulaire economie’.
Deze blogpost is van de hand van gastauteur Maarten Dubois, manager van het Steunpunt Duurzaam Materialenbeheer (SuMMa).
